Nareszcie – po miesiącach, a czasem latach pisania stawiasz ostatnią kropkę. Zapisujesz finalną wersję pliku, kolejny raz zerkasz na ostatnie zdanie, a w Twojej głowie pojawia się pytanie: „Co teraz?”.

Samo napisanie książki to dopiero początek drogi do publikacji. Zanim tekst trafi do czytelników, trzeba go jeszcze opracować, przygotować oprawę wizualną, sprawdzić po składzie i odpowiednio przygotować do druku lub publikacji.

Jeśli wydajesz książkę z wydawnictwem tradycyjnym, większością tych zadań będzie zajmował się Twój wydawca. W przypadku self-publishingu to właśnie Ty jako autor będziesz organizować cały proces z pomocą wybranych specjalistów.

W poniższym artykule opowiem Ci, jak wygląda ta droga.

1. Pierwszy draft

Każdy autor zaczyna swoją drogę do publikacji w tym samym miejscu – od gotowego tekstu.

Ważne, żeby na tym etapie książka była rzeczywiście ukończona. Jeśli nadal planujesz zmiany fabuły, kolejności rozdziałów albo dopisywanie dłuższych fragmentów, wstrzymaj się jeszcze z redakcją. Każda większa zmiana może bowiem wpłynąć na dalszą pracę nad tekstem.

Nie oznacza to, że przed oddaniem książki do redakcji musi być ona idealna. Właśnie po to zatrudnia się redaktora – żeby spojrzał na tekst z zewnątrz i pomógł dostrzec to, czego autor często nie jest już w stanie zauważyć.

Gotowy pierwszy draft jest więc tekstem, nad którym zostały skończone zasadnicze prace.

2. Redakcja

Kiedy tekst książki jest gotowy, przychodzi czas na jego pierwsze profesjonalne czytanie przez osobę z zewnątrz.

Redaktor patrzy na tekst szerzej niż tylko pod kątem przecinków czy literówek. Sprawdza między innymi jego spójność, logikę, styl i konstrukcję. Zwraca uwagę na niezręczne sformułowania, powtórzenia, niespójności czy fragmenty wymagające rozwinięcia albo skrócenia.

W przypadku powieści może chodzić na przykład o niespójne zachowanie bohatera albo fragment, w którym tempo historii wyraźnie zwalnia.

Redaktor nie pisze jednak książki za autora. Proponuje zmiany, zadaje pytania i wskazuje miejsca, nad którymi warto się zastanowić. Ale to autor decyduje, jaki kształt ma mieć jego tekst.

Po zakończeniu redakcji książka wraca do autora. To moment na zapoznanie się z propozycjami, udzielenie odpowiedzi na pytania redaktora i wprowadzenie ewentualnych zmian.

3. Korekta przed składem

Kiedy redakcja jest zakończona, warto jeszcze raz sprawdzić tekst. Korekta jest kolejnym etapem. Jej zakres jest nieco węższy niż redakcji – korektor skupia się przede wszystkim na wychwyceniu błędów językowych, ortograficznych, interpunkcyjnych i innych usterek, które mogły pozostać po wcześniejszej pracy.

Dlaczego robić korektę, skoro tekst był już redagowany?

Podczas redakcji wiele rzeczy dzieje się jednocześnie. Redaktor pracuje nad stylem, logiką i całościowym kształtem tekstu, a przy tak szerokim zakresie pracy pojedyncze błędy mogą umknąć.

Dodatkowa korekta pozwala więc przygotować możliwie dobrze opracowany tekst do kolejnego etapu – składu. Nie każdy decyduje się na ten etap, jednak część autorów podejmuje taką decyzję, by zyskać większy spokój.

4. Skład książki

Dotychczasowe etapy wpływały na to, co stanowi treść książki. Teraz czas postanowić, jak ta treść będzie się prezentować na poszczególnych stronach.

Najczęściej równolegle z redakcją przygotowywany jest projekt graficzny publikacji. Ustala się w nim rozmiar książki, marginesy, rodzaj fontu i inne aspekty graficzne. Następnie tekst trafia do składu, podczas którego grafik przenosi go do programu przeznaczonego do profesjonalnego przygotowania publikacji.

Na tym etapie plik dopiero zaczyna przypominać książkę, którą później weźmiesz do ręki.

5. Korekta po składzie

Skład może wprowadzić błędy, których wcześniej w ogóle nie było. Dopiero powstał docelowy układ tekstu, więc pojawiły się podziały wyrazów, numeracja stron, przypisy, nagłówki czy elementy graficzne.

Dlatego złożona książka powinna zostać ponownie sprawdzona. Podczas korekty po składzie zwraca się uwagę przede wszystkim na elementy typograficzne i techniczne – między innymi podziały wyrazów, układ tekstu na stronie, numerację czy zgodność spisu treści z numerami stron. Na tym etapie błędy językowe czy interpunkcyjne powinny być co najwyżej pojedyncze.

To ważny moment – korektor sprawdza już nie sam tekst, ale tekst w jego docelowej formie.

Po korekcie grafik nanosi wskazane poprawki. Najczęściej potrzebna jest rewizja wykonywana przez korektora, żeby upewnić się, że wszystkie zmiany zostały prawidłowo wprowadzone.

6. Okładka, ilustracje i przygotowanie plików

W międzyczasie powstają również elementy wizualne książki.

Projektowana jest okładka, a jeśli publikacja tego wymaga – ilustracje, mapy, wykresy czy inne materiały graficzne. Przy książce papierowej trzeba również ustalić między innymi rodzaj papieru, sposób wykończenia okładki i nakład.

Kiedy wszystkie elementy są gotowe, przygotowuje się pliki zgodne z wymaganiami drukarni albo platformy, na której książka będzie publikowana.

7. Druk lub publikacja e-booka

Nareszcie nadchodzi moment, na który czekasz od początku – książka jest gotowa do publikacji.

W przypadku wydania papierowego przygotowany plik przekazuje się do drukarni. W przypadku e-booka publikacja jest przygotowywana w odpowiednim formacie i trafia na wybraną platformę.

Proces wydawniczy nie wygląda zawsze dokładnie tak samo. Kolejność niektórych działań może się różnić, a niektóre etapy mogą się przeplatać.

A gdzie w tym wszystkim jesteś Ty?

Niezależnie od tego, czy współpracujesz z wydawnictwem, czy wydajesz książkę samodzielnie, warto wiedzieć, co dzieje się z Twoim tekstem po postawieniu ostatniej kropki.

Nie zajmuj się tymi wszystkimi etapami w pojedynkę. Powierz poszczególne etapy specjalistom. Twoim zadaniem jest przede wszystkim podejmowanie decyzji dotyczących własnej książki i współpraca z osobami, którym ufasz.

A jeśli Twoja książka jest już gotowa i zastanawiasz się, czy nadszedł czas na redakcję – możesz przesłać mi fragment tekstu. Sprawdzimy, czego potrzebuje Twój tekst i od czego najlepiej zacząć.